Hiç Düşündünüz Mü Eczane Açmak İçin Nereden Başlamak Gerekir

Siz de çevrenizde yeni açılmış, camları taze boyayla kokan bir eczaneye rastladığınızda “Buraya nasıl ruhsat alındı, kim uğraştı bu işle” diye merak ettiniz mi? Emin olun herkesin aklında bu sorular dönüyor. Çünkü işin başındayken kafalar çok karışık oluyor. Bugün, yirmi yıldır İstanbul’da büyük bir mahallenin eczacısı olarak – ki üç ayrı eczane açılış sürecinde bulundum – yaşadıklarımı sizinle paylaşmak istiyorum. Kolay sanmayın, ruhsat almak şansa kalmaz, bilgiyle ve sabırla adım adım ilerlemeniz şart.

Hani bazı sabahlar inşaat ustaları henüz şantiye sessizliğini delmeden, toz kokusunu hissedersiniz ya… Eczane kurulum sürecinde de aynen öyle başlar her şey. Önce bir heyecan, ardından kafa karışıklığı ve bolca doküman. İnsan ilk kez başladığında bakıyor elindeki kılavuzlara, TikTok’tan kısa videolar izleyen gençler gibi formaliteleri geçiştirebileceğini sanıyor. Oysa mevzuat belli ve okunması şart. Bence siz de yolculuğa çıkmadan önce mevcut yönetmelikleri dikkatlice inceleyin. Mesela ben Kadıköy’de açtığım ilk eczanede, tabela için gereken ölçüyü göz ardı etmiştim. Ruhsat memuru geldiğinde duvarın başında ölçüyle gezdi, adeta bir terzi edasıyla ortamı tarttı biçti. “Kurallar katıdır, uyacaksınız,” dediğinde bana güven geldi.

Eczane Ruhsatı Başvurusunda Bilmeniz Gerekenler

Neden? Çünkü ruhsat almak için ilk adım doğru bilgiyle başlamak. Öncelikle bir eczane açmak istiyorsanız Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmalısınız ve Eczacılık Fakültesi’nden mezuniyet şart. Yasal olarak yalnızca eczacılar bu işe girişebilir. Bunu atlamayın, yanlış anlaşılmasın. Ayrıca diploma aldıktan sonra, mutlaka mesul müdür (yani sorumlu eczacı) olma hakkına da sahip olmalısınız. Bunun anlamı şu; eczanenizin başında, ilacı bilen, yönetmeliği bilen siz duracaksınız.

Peki ya yer seçimi? İstanbul gibi dev bir şehirde, özellikle Anadolu Yakası’nda nüfus yoğun bölgelerde eczane açmak için ince eleyip sık dokumak kaçınılmaz. Çünkü ilgili belediye sınırları içinde, mevcut eczanelerin sayısına oranla yeni bir eczane açılmasına izin veriliyor. Çok basit bir matematik var: Her 4 bin 500 kişiye bir eczane düşmeli. Bu hesapla ilgili il sağlık müdürlüğüne başvurup öncekontenjan sorgulamanız gerekiyor. İşte bu aşama çok kritik. İncirlikuyu’daki ikinci girişimimde, çevredeki nüfus ve diğer eczaneleri hesaba katmadan tutup bir apartman altı kiralamıştım. Sonra kontenjan sıkışıklığı nedeniyle hiç izin alamadım. O hissi size anlatamam; hayalleri süpürgeyle toplar gibi yerden kaldırdık günlerce.

Sizce, başvuruların ilk adımında yapılan hatalar neden bu kadar yaygın? Aslında kafa karışıklığı çoğu zaman denetim listeleri okunmadığı için oluyor. Başvuru için gerekenler genellikle şöyle:

  • Diploma veya geçici mezuniyet belgesi aslı ve fotokopisi
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi
  • Adli sicil kaydı ve yerleşim yeri belgesi
  • Bilgisayar çıktısı nüfus kayıt örneği
  • Eczane adresini gösteren tapu veya kira kontratı
  • Kat mülkiyeti uygunluk raporu (bina yönetiminden izin)
  • Oda kayıt belgesi (eczacı odasından alınır)
  • İlgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu
  • Sağlık Bakanlığı sistemine giriş için dijital imza ya da e-imza

Tabii her ilin kendi uygulamasına göre ufak nüanslar olabilir ama temel yapı bu. Evraklarınız tamamsa il/ilçe sağlık müdürlüğüne gidiyorsunuz. Sakin olun, çoğu zaman orası sabahın erken saatlerinde kalabalık olur ve sıra yavaş ilerler. Kimi zaman bekleme koltuklarında yanınızdaki meslektaşınızla göz göze gelip sabırsızca kahve yudumlarısınız. İstanbul’da Şişli’deki müdürlüktü ilk maceramda, duvarların yeni badanası ve burnuma çarpan dosya kağıtlarını da unutmam. Bir yanda bilgisayar klavyelerinin tıkırtısı, bir yanda arka odadaki yazıcıdan fırlayan evrak kokusu… Bazen formaliteler sizi boğacak gibi olur; ama evrakların tamlığı, sabırla ilerlemeyi öğretiyor.

Saha Kontrolü Tasarım ve Açılışa Giden Yol

Hiç düşündünüz mü, ruhsatı aldıktan sonraki adımlar belki daha da önemli? Çünkü bu aşamada eczanenin fiziki şartları, yani içerisi denetleniyor. Yönetmelikte belirli standartlar var: Eczane girişi düz olmalı, engelli erişimine uygun bir rampa bulunmalı, iç mekanda havalandırma sistemi kurulmalı, lavabolardan yangın tüpüne kadar her şey kontrol ediliyor. Mesela masa, raflar ve çekmeceler yönetmeliğin ölçülerine uygun olmalı. Zemin kaplamasında antibakteriyel ve kaymaz malzeme kullanımı bana huzur verir. İnanın, yeni yer döşemesinde sabah gün ışığına yansıyan o pürüzsüz ve serin doku bile insana işine olan sevgisini yeniden hissettiriyor. Eczacı masası arkasında ayakta durup ilerleyen saatlerde, ayağınızın altındaki zeminin güven verdiğini görmek bambaşka bir duygu.

Yetkililer saha kontrolüne geldiğinde, genellikle ciddi bir hazırlık gerekir. Kutular yerli yerinde mi, toksik ve tehlikeli atık kutusu ayrılmış mı gibi detaylar mercek altına alınıyor. Ben bir defasında, çocuk kilitli dolaba yer bulamayınca gece apar topar yeni raf sistemi yaptırmak zorunda kalmıştım. Hala o marangozun çaktığı çivinin sesi kulaklarımda. Her şey hazırsa eczanenin açılışı için son onay verilir. Ardından eczacılar odasına kayıt yaptırılır ve medula sistemi aktif hale getirilir. E-devlet ve SGK sistemlerinde tanımlama yapılır, reçeteler girilebilir hale gelir. Tabii çalışma arkadaşlarını da seçmek, güvenilir bir ekip kurmak bence işin en keyifli kısmı.

Her şey tamamlandığında, yeni açılmış bir yaşam alanına sahip oluyorsunuz. O an, tahmin edersiniz ki tarifsiz. Elinizi ilk defa açtığınız kapının metal soğukluğu, camlardaki taze sabun kokusu ve sabah güneşiyle canlanan raflar… İstanbul’un karmaşasında, yola çıkan fedakar bir eczacı daha olmuş oluyorsunuz. Her müşteriyle ayrı bir bağ kurmanın, iyi bir sağlık danışmanı olmanın ilk adımı tam burada başlıyor.

Peki sizin eczane ruhsatı sürecine dair yaşadığınız ya da duyduğunuz ilginç bir hikaye var mı? Paylaşmak ister misiniz?